Plantaardig eiwit kopen is in een paar jaar tijd een stuk ingewikkelder geworden. Soja, erwt, rijst, hennep, of een mix van alles: de zakken lijken op elkaar en de kiloprijzen liggen vaak dicht bij elkaar. Toch krijg je bij twee zakken van dezelfde prijs lang niet altijd evenveel eiwit in huis.
Een kilo poeder is geen kilo eiwit
Bij whey zitten de meeste poeders qua eiwitgehalte redelijk in dezelfde buurt. Bij plantaardig eiwit lopen de verschillen veel verder uiteen. Een soja- of erwtenisolaat zit hoog in eiwit per 100 gram, terwijl een concentraat, een hennepvariant of een poeder met flink wat smaakstoffen en verdikkingsmiddelen er duidelijk onder blijft.
Dat verschil gaat rechtstreeks je shake in. Twee zakken van een kilo tegen dezelfde prijs kunnen tientallen procenten schelen in de hoeveelheid eiwit die erin zit. Ga je puur op de kiloprijs af, dan vergelijk je poeder met poeder in plaats van eiwit met eiwit.
De eerlijke maat: eerst per kilo, dan per gram eiwit
De prijs per kilo poeder is je startpunt. Die rekent de verpakkingsgrootte weg, zodat je een zak van 500 gram naast een zak van 2 kilo kunt leggen zonder je te laten afleiden door de prijs op de voorkant. Het is ook precies het getal waarop de plantaardig eiwit-vergelijking sorteert: de goedkoopste per kilo bovenaan.
Daarna zet je nog één stap. Kijk op de voedingswaardetabel hoeveel gram eiwit er per 100 gram poeder in zit, en gebruik dat percentage om de kiloprijs terug te rekenen naar een prijs per gram eiwit. Een poeder dat rond de 80 gram eiwit per 100 gram levert, geeft je bij dezelfde kiloprijs beduidend meer dan een poeder dat op 60 blijft steken. Doe je dit voor twee zakken, dan draait de rangorde soms gewoon om.
Waar je op let
- Eiwit per 100 gram. Het belangrijkste getal op de achterkant. Een isolaat is geconcentreerder dan een concentraat en levert dus meer eiwit per schep.
- Toevoegingen. Smaakstoffen, zoetstoffen, cacao en verdikkingsmiddelen nemen ruimte in. Ze maken het poeder lekkerder, maar drukken het eiwitpercentage omlaag. Een naturel variant scoort daarom vaak beter per gram eiwit.
- De bron. Soja, erwt, rijst en hennep verschillen in eiwitgehalte, smaak en textuur. Hennep zit doorgaans het laagst in eiwit, soja en erwt het hoogst.
- Smaak en oplosbaarheid. Plantaardig poeder is korreliger en aardser dan whey. Het goedkoopste poeder is geen koopje als de zak halfvol achterin de kast belandt.
- Verpakkingsgrootte. Grotere zakken zijn meestal voordeliger per kilo, mits je het smaakje lang genoeg lekker blijft vinden.
Waarom erwt en rijst zo vaak samen gaan
Plantaardige eiwitbronnen verschillen in hun aminozuurpatroon. Erwteneiwit is relatief laag in methionine, rijsteiwit juist in lysine. Combineer je die twee, dan vult de een aan wat de ander mist, en dat is precies waarom je ze zo vaak samen in een mix ziet. Soja is van zichzelf al vrij compleet.
Ingewikkeld hoef je dit niet te maken. Eet je gevarieerd, dan komt je aminozuurpatroon over de dag heen vanzelf goed en is een enkele bron net zo goed bruikbaar als een blend. Zie het als context bij je keuze, niet als reden om meer te betalen voor het woord "compleet" op de verpakking.
Veelgestelde vragen
Wat is het goedkoopste plantaardige eiwit? Meestal een naturel soja- of erwtenisolaat in een wat grotere zak. Welke winkel op dit moment het voordeligst per kilo is, verschilt continu, dus dat vergelijk je naast elkaar.
Is soja of erwt beter? Voor de meeste mensen is dit vooral een smaak- en prijskeuze. Soja heeft van zichzelf een completer aminozuurpatroon, erwt wordt vaak met rijst gecombineerd om hetzelfde te bereiken.
Bevat plantaardig eiwit minder eiwit dan whey? Per 100 gram poeder vaak wel iets, en de spreiding tussen producten is groter. Reken daarom door naar de prijs per gram eiwit in plaats van af te gaan op de kiloprijs.
Waarom smaakt plantaardig eiwitpoeder anders? De bron bepaalt de smaak en textuur. Erwt en hennep zijn aardser, rijst korreliger. Een blend met smaak lost dat deels op, maar verlaagt wel het eiwitpercentage.
Laat de scanner het rekenwerk doen
Van elke zak het eiwitpercentage opzoeken en terugrekenen naar een prijs per gram eiwit is precies het saaie werk dat je niet zelf hoeft te doen. Wij scannen de winkels, normaliseren elke prijs naar de prijs per kilo en zetten ze op volgorde: de goedkoopste bovenaan. Jij kiest daarbinnen de bron, de smaak en het eiwitgehalte dat bij je past.
Twijfel je nog tussen soja, erwt of een blend? Leg ze naast elkaar op de plantaardig eiwit-vergelijking en laat de prijs per gram eiwit de doorslag geven.